Volgens een studie van SD Worx kunnen vier op de tien Belgische werknemers gedeeltelijk of volledig van thuis uit werken. Daarmee staat ons land in de Europese top vijf voor telewerk. Die positie staat in schril contrast met steeds luider klinkende roep van werkgevers om opnieuw meer naar kantoor te komen.
Alleen in het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Ierland en Finland doen meer werknemers aan telewerk dan in België. Waarom wordt er in ons land zo vaak van thuis uit gewerkt?
‘Bij ons is telewerk vrij strikt geregeld. Er bestaat een wettelijk kader rond en werknemers krijgen vaak een vergoeding voor thuiswerk. Daarnaast speelt onze mobiliteit zeker mee. Lange files en druk woon-werkverkeer maken thuiswerk aantrekkelijk’, zegt Katleen Jacobs, Business Manager Explore & Innovate bij SD Worx.
Ook de veranderde werkcultuur speelt een rol. Werknemers zijn sinds de coronaperiode anders gaan kijken naar de combinatie van werk en privéleven. ‘Mensen hebben hun leven georganiseerd rond die flexibiliteit. Dat zie je bijvoorbeeld aan de schoolpoorten: ouders zijn vroeger thuis dan enkele jaren geleden.’
Terug naar kantoor
Ook SD Worx merkt dat bedrijven kritisch kijken naar telewerk. Volgens Jacobs zijn daar verschillende redenen voor. ‘Veel bedrijven willen opnieuw meer verbinding en samenwerking tussen werknemers. Op afstand samenwerken blijkt soms moeilijk.’
Veel bedrijven willen opnieuw meer verbinding en samenwerking tussen werknemers. Op afstand samenwerken blijkt soms moeilijk.
Katleen Jacobs, Business Manager Explore & Innovate bij SD Worx
Daarnaast spelen ook controle en vertrouwen een rol. ‘Sommige leidinggevenden kijken nog sterk naar fysieke aanwezigheid op de werkvloer in plaats van naar output en resultaten.’
Toch verwacht Jacobs niet dat telewerk volledig zal verdwijnen. ‘Ik geloof niet dat alle bedrijven iedereen opnieuw voltijds naar kantoor zullen halen. Maar veel organisaties zoeken wél opnieuw naar een ander evenwicht.’
Het debat over telewerk heeft ook een ecologische dimensie, zeker in de huidige energiecrisis. Minder pendelen betekent minder files, minder uitstoot en een lager brandstofverbruik.
Jacobs nuanceert dat het verhaal complexer is dan enkel minder auto’s op de weg. ‘Mensen verbruiken thuis ook energie voor verlichting, computers en om hun woning te verwarmen of te koelen. Maar minder verkeer blijft uiteraard positief voor het milieu én voor de verkeersveiligheid.’
Verworven flexibiliteit
Jacobs benadrukt dat er geen universele formule bestaat voor telewerk. ‘Het is belangrijk dat bedrijven eerst analyseren wat goed werkt en waar de pijnpunten zitten. Als iemand de hele dag individueel werkt met een hoofdtelefoon op, mails beantwoordt en zelfstandig projecten uitvoert, moet die persoon zich dan op kantoor bevinden? Werknemers beschouwen telewerk vandaag als een verworven flexibiliteit. Als je dat wil beperken, moet je duidelijk uitleggen waarom.’
Op bepaalde dagen is er zelfs een tekort aan werkplekken, terwijl kantoren op andere momenten bijna leeg zijn.
Katleen Jacobs, Business Manager Explore & Innovate bij SD Worx
De opmars van hybride werken heeft intussen ook gevolgen voor de kantoorruimte zelf. Heel wat bedrijven verhuisden de voorbije jaren naar kleinere kantoren omdat werknemers minder aanwezig waren. Dat maakt een volledige terugkeer naar kantoor niet evident. ‘Sommige bedrijven hebben simpelweg minder plaats dan vroeger’, zegt Jacobs. ‘Op bepaalde dagen is er zelfs een tekort aan werkplekken, terwijl kantoren op andere momenten bijna leeg zijn.’
Voor bedrijven wordt het daardoor steeds moeilijker om de ideale balans te vinden tussen thuiswerk en fysieke aanwezigheid. Vooral omdat werknemers vaak dezelfde dagen kiezen om thuis te werken, zoals woensdag of vrijdag. ‘Het belangrijkste wordt het zoeken naar evenwicht’, besluit Jacobs. ‘Ondernemingen moeten blijven evalueren wat werkt voor hun organisatie én voor hun mensen.’