Wat als voedseloverschotten, gebruikte frituurolie en andere biologische reststromen niet het einde van een product zijn, maar het begin van iets nieuws? De Gentse biotechscale-up AmphiStar maakt er biosurfactants van: duurzame alternatieven voor grondstoffen op basis van palmolie of fossiele olie die vandaag in producten als shampoo, zeep en detergenten worden gebruikt. ‘Wij upcyclen bioafval’, zegt medeoprichter en COO Sophie Roelants.
AmphiStar is een vijf jaar jonge spin-off van de Universiteit Gent en de Bio Base Europe Pilot Plant; een proeffabriek waar bedrijven en onderzoekers biotechnologieën op grotere schaal kunnen testen en ontwikkelen.
‘Wij ontwikkelen biosurfactants als alternatieven voor de klassieke surfactants’, zegt Sophie Roelants.
Surfactants zorgen er onder meer voor dat water en olie zich met elkaar kunnen mengen om vuil, vet en andere onzuiverheden los te maken en af te voeren. Het zijn belangrijke ingrediënten in heel wat producten die we dagelijks gebruiken.
‘Van kuismiddelen en waspoeder tot shampoo, zeep en make-up. Maar ook in de agro-industrie, bij verven en coatings en in industriële toepassingen zoals reinigingsprocessen, spelen surfactants een rol’, legt Roelants uit.
De productie van onze biosurfactants resulteert in minstens vier keer minder CO2-uitstoot dan conventionele alternatieven.
Sophie Roelants, medeoprichter en COO AmphiStar
Klassieke surfactants worden gemaakt uit fossiele grondstoffen of palmolie, via energie-intensieve chemische processen. AmphiStar kiest voor een andere aanpak: biotechnologie.
‘We ontwikkelden een biochemisch brouwproces met micro-organismen’, zegt Roelants. ‘Via gistprocessen produceren we biosurfactants uit voedingsreststromen.’
Die groene surfactants zijn biologisch afbreekbaar en bevatten geen toxische stoffen zoals klassieke surfactants. ‘De productie van onze biosurfactants resulteert in minstens vier keer minder CO2-uitstoot dan conventionele alternatieven’, zegt Roelants.
Van supermarktoverschot naar grondstof
Het eerste product dat AmphiStar naar de markt bracht, werd geproduceerd op basis van voedselafval uit supermarkten. ‘Van yoghurt tot bereide maaltijden; veel voeding die niet verkocht kan worden in een supermarkt is bruikbaar als grondstofstroom‘, zegt Roelants.
Maar omdat supermarktvoedselafval sterk varieert en bijvoorbeeld ook vis of vlees kan bevatten, focust AmphiStar vandaag vooral op meer voorspelbare reststromen zoals gebruikte frituurolie, brouwerijafval en elementen uit de agrovoedingsindustrie.
Changemakers, een initiatief van De Tijd en L’Echo dat met de steun van BNP Paribas Fortis, duurzame en innovatieve bedrijven in de kijker zet, bekroonde AmphiStar dit jaar met de Emerging Company Award. Ook vanuit de industrie is de interesse groot.
Maar tussen een veelbelovende technologie en een product dat op grote schaal wordt gebruikt, ligt nog een weg. En de markt voor surfactants is immens: jaarlijks wordt er wereldwijd twintig miljoen ton van geproduceerd.
‘Conventionele surfactants hebben vandaag het voordeel van die schaalgrootte, waardoor ze tegen zeer competitieve prijzen geproduceerd kunnen worden. Onze prijzen liggen momenteel hoger omdat de markt van de biosurfactants dit voordeel nog niet heeft.’
Schaalvergroting is essentieel om de kostprijs te verlagen, maar ook regelgeving en technische vereisten blijven uitdagingen. Roelants ziet daarbij een rol voor de overheid.
‘Als overheden écht willen inzetten op circulair en duurzaam, kunnen ze bijvoorbeeld hun aanbestedingen aanpassen. Ook andere beleidsmaatregelen kunnen een hefboom zijn voor de adoptie van duurzame producten, zoals regelgeving die duurzame en circulaire alternatieven een voordeel geeft in de markt.’
BNP Paribas Fortis als partner voor groei
BNP Paribas Fortis ondersteunt AmphiStar niet alleen met klassieke bankdiensten, maar vooral met advies, expertise en toegang tot het juiste netwerk.
‘Samen met onze Innovation Hub en de experts van het Sustainability Competence Center hebben we bekeken hoe we AmphiStar konden helpen bij een pilot’, zegt Ils Willen, Relationship Manager Enterprises & Innovation Hub bij BNP Paribas Fortis. Vanuit die rol begeleidt ze innovatieve bedrijven en scale-ups bij hun groei, financiering en verdere ontwikkeling.
Nu AmphiStar een nieuwe financieringsronde voorbereidt, heeft de scale-up volgens Willen vooral nood aan gespecialiseerde kennis over de verschillende financieringsmogelijkheden.
‘We zijn in contact gekomen met AmphiStar via Biotope Ventures. BNP Paribas Private Equity stond mee aan de wieg van dit fonds dat biotechstart-ups ondersteunt. Als relationship manager maakt het me dan ook fier om een beloftevol bedrijf als AmphiStar van dichtbij te zien groeien’, zegt Willen.