Een waterbom die uw productiesite lamlegt. Een hittegolf die de oogst van uw leverancier doet mislukken. Of een investeerder die pas kapitaal toekent nadat hij uw klimaatvoetafdruk heeft gezien. Klimaatverandering is voor bedrijven geen verre dreiging meer, maar een risico dat vandaag al een impact heeft op activiteiten en investeringen. Met een klimaatrisicoanalyse brengt u die kwetsbaarheden tijdig in kaart en kunt u gerichter beslissingen nemen.
‘De impact van klimaatverandering op bedrijven is geen theoretische oefening meer’, zegt Jasmien Doevenspeck, Senior Sustainability Advisor bij KPMG in België. Zo is er onder meer impact mogelijk op omzet, investeringen en continuïteit. Daarom behandelen steeds meer bedrijven het klimaat niet alleen als een duurzaamheidsthema, maar ook als een factor die mee hun strategie bepaalt.’
Twee soorten risico’s
Die risico’s vallen uiteen in twee grote categorieën. Fysieke risico’s vloeien voort uit het veranderende klimaat zelf. ‘Voor België zijn overstromingen het belangrijkste klimaateffect, naast hitte in combinatie met droogte’, zegt Kobe Geryl, Senior Manager Sustainability/ESG bij KPMG in België. De blootstelling aan die fysieke risico’s wordt bepaald door u locatie. De impact ervan wort vervolgens meebepaald door de kwetsbaarheid van uw assets en activiteiten.
Steeds meer bedrijven behandelen het klimaat niet alleen als een duurzaamheidsthema, maar als een factor die mee hun strategie bepaalt.
Jasmien Doevenspeck, Senior Sustainability Advisor bij KPMG in België
Daarnaast zijn er transitierisico’s, die ontstaan door de omslag naar een koolstofarme economie. Ze duiken soms op waar u ze niet verwacht. ‘Stel dat u levert aan de farmasector’, zegt Geryl. ‘Een concurrent maakt hetzelfde product, maar met een kwart minder uitstoot. Grote farmaspelers hebben eigen klimaatdoelen en stappen over naar zo’n concurrent. U verliest marktaandeel zonder dat uw product slechter is geworden. Dat zien we vandaag al gebeuren.’
Geen glazen bol
Een klimaatrisicoanalyse begint bij de locaties en activiteiten van het bedrijf. Per site brengen experts de relevante klimaatgevaren in kaart. Vervolgens berekenen modellen de verwachte impact op basis van verschillende emissiescenario’s en tijdshorizonten. ‘We kijken bijvoorbeeld welke overstromingsdiepte we in 2050 verwachten op een bepaalde locatie’, legt Doevenspeck uit. ‘Daarna toetsen we hoe kwetsbaar een site is.’
Zo’n analyse is volgens Geryl geen glazen bol. ‘Met een klimaatmodel voorspel je de problemen in de Straat van Hormuz niet. Maar de oefening dwingt u om ‘wat als’-vragen te stellen. Wat als dit gebeurt? Waar moeten we op letten? En wat kunnen we vandaag al doen om dat risico in te perken? Dat is de echte waarde.’
Van inzicht naar actie
De analyse gaat verder dan het opsommen van de risico’s. Ze mondt uit in een adaptatieplan dat de fysieke effecten helpt beheersen. En in een transitieplan dat beschrijft hoe het bedrijf zijn uitstoot afbouwt en producten, energiekeuzes en processen afstemt op een koolstofarme economie.
Voor België zijn overstromingen het belangrijkste klimaateffect, naast hitte in combinatie met droogte.
Kobe Geryl, Senior Manager Sustainability/ESG bij KPMG in België
Ook de wetgever duwt bedrijven in die richting. De Europese rapporteringsregels (CSRD) vragen inzicht in klimaatrisico’s. De EU-taxonomie stuurt kapitaal naar duurzame bedrijven. En de nieuwe Critical Entities Resilience Directive is gericht op bedrijven die essentieel zijn voor de samenleving, zoals watervoorziening, transport en zorg.
‘Ook kmo’s zonder groot budget kunnen vandaag al stappen zetten’, zegt Geryl ‘Een voorbeeld? Via het klimaatportaal van de Vlaamse overheid zoomt u met de IMPACT-tool in op uw adres. Zo ziet u welke klimaateffecten daar spelen, vandaag en in de toekomst.’
‘Hoe vroeger u een eerste stap zet, hoe meer opties u hebt’, besluit Doevenspeck. ‘Wie afwacht, ziet die opties één voor één verdwijnen. Een klimaatrisicoanalyse beperkt niet alleen risico’s, maar legt ook opportuniteiten bloot. Zo wordt ze een strategische bouwsteen voor de toekomst.’
Van CSRD naar risicobeheer: hoe Spadel klimaatrisico’s analyseert
Waterbedrijf Spadel werkt al jaren met KPMG samen rond duurzaamheid. In een volgende fase van dat traject boog het bedrijf zich over een klimaatrisicoanalyse. Deze werd deels gedreven door de CSRD-rapportering, maar vertrok ook vanuit de toegevoegde waarde die het zou opleven voor risicomitigatie. Voor een producent van mineraalwater staan thema’s als droogte en hitte vanzelfsprekend hoog op de agenda.
De analyse focuste op de fysieke klimaatrisico’s. Daarbij werd niet alleen gekeken naar de impact op de eigen locaties en kritieke infrastructuur, maar ook naar mogelijke kwetsbaarheden in de waardeketen. Zo bracht Spadel in kaart welke klimaatgevaren op welke plaatsen een rol kunnen spelen, en vanaf wanneer ze relevant worden. Die datagedreven aanpak helpt het bedrijf om risico’s onderbouwd en gericht aan te pakken.
Wilt u weten hoe klimaatrisico’s uw bedrijf vandaag en morgen kunnen raken? Ontdek hoe KPMG u kan begeleiden.